Klişelerle konuşup klişelerle yaşamak

Günlük hayatın içinde fark etmeden ne çok klişeyle konuşuyoruz.

Hatta çoğu zaman konuştuğumuzu sanıyoruz ama aslında sadece tekrar ediyoruz.

Mecaz anlamıyla klişe, bir düşüncenin ya da duygunun defalarca kullanılarak aşınmasına deniyor.

İlk söylendiğinde bir anlamı olsa bile tekrarlandıkça o anlam kaybolup hazır kalıba dönüşüyor.

*

Bir şeyin klişe olduğunu anlamak aslında zor değil.

Eğer bir söz sizi düşündürmüyorsa, yeni bir şey söylemiyorsa büyük ihtimalle klişedir.

“Zaman her şeyin ilacıdır” ya da “Her şey olacağına varır”, “Önemli olan niyet”, “Zamana bırak”, “Hayat kısa”… Dediğinizde gerçekten neyi çözmüş oluyorsunuz?

Hiçbir şeyi. Ama konuşmuş oluyorsunuz.

Bu sözler artık bir şey anlatmıyor,

Konuşmak için konuşmanın, en kolay yolu hâline gelmiş oluyorlar.

*

Klişelerle yaşayan insanların bazı ortak yönleri var.

Öncelikle risk almıyorlar. Farklı bir şey söylemek, yeni bir cümle kuramıyorlar.

Klişeyi güvenli buluyorlar. Kimse onlara itiraz etmiyor, kimse sorgulamıyor.

Klişeye ihtiyaç duyanlar; Düşünmeyenler, duygularını ifade etmekte zorlananlar, kendi sözünü söyleme alışkanlığı olmayanlar.

Klişe onlar için bir tür hazır cevaptır ama kendi cümleleri olmadığı için kendini de tam olarak ifade edemezler.

Herkesin söylediğini söylemek bir yere kadar rahatlatır ama bir noktadan sonra insanı sıradanlaştırır.

*

Belki de artık biraz durup düşünmek gerekiyor.

Gerçekten ne söylemek istiyoruz? Başkalarının cümleleriyle mi yaşayacağız, yoksa kendi sözümüz mü olacak?

Çünkü insan, en çok kendi kurduğu cümlelerde var olur.

*

İşte benim hemen aklıma gelen ve çok sık kullanılan klişe örnekleri:

Hayatla ilgili; “Hayat devam ediyor.” “Her şey olacağına varır.” “Hayat bir yolculuktur.”

Teselli amaçlı; “Zaman her şeyin ilacıdır.” “Geçer, hepsi geçer.” “Takma kafana.”

Başarı üzerine; “İstersen başarırsın.” “Başarı sabır ister.” “Çalışırsan olur.”

 Toplumsal klişeler; “Saygı her şeyden önce gelir.” “Nerede çokluk, orada bokluk.” “Büyükler her zaman haklıdır.”

Ve Zamanla ilgili olanlar; “Her şey zamanında güzel.” “Zamanı değilmiş.” “Kısmet böyleymiş.”

Siz de aklınıza gelenleri yazın lütfen.