– Sizce nasıl yaşamalıyız?
– Yaşamak pek çok kişinin beceremediği bir eylemdir. Bazıları için yaşamak sadece ölmemeye çalışmaktır. Onlar yaşamadan yaşlanırlar. Yaşamak en başta sevmektir. Sevmeden yaşamak sadece katlanmaktır. İnsan hayal gücünü tüketmeden, umutlarını yitirmeden, alışkanlıkların tutsağı olmadan yaşamalıdır. İnsanlar yaşamlarını gereksiz üzüntülerle ziyan etmemeli. Üç buçuk atarak değil dört dörtlük yaşamalı.
*
– Çerkesler, kendilerine haksızlık yapan kişiye: “İnşallah işsiz kalırsın!” diye beddua ederlermiş. İşsizlik dünyanın en zor işi galiba. Siz bu konuda neler söylemek istersiniz?
– Bir insanın başına gelebilecek en büyük felaket işsizliktir. Düşmanımın bile işsiz kalmasını istemem. İşsizlik sadece parasal bir sorun değildir. İnsanın kendisini değersiz hissetmesine neden olan bir beladır. İşsizliğin yaygın olduğu toplumlarda hırsızlık, yolsuzluk, cinayet ve intihar olayları artar.
*
– Japonlar: “İhtiyacınız olmayan şey altın da olsa istemeyiniz.” der. Gösteriş için her köşeyi dolduran zevksizlere sizin de söyleyecekleriniz var mı?
– Akıllı ve bilinçli insan, hayatına değer katmayan bir şeyi satın almaz. Gösteriş hastalığından kurtularak sadeliğe yönelir. Sadelik bize alan açar, bizi özgürleştirir. Sadelik en yüksek gelişmişlik düzeyidir. Sadeliği özümsemiş insanlar parayı, enerjiyi ve zamanı yaşam kalitelerini artırmak için harcarlar.
*
– İnsanın hayatında özlediği kişiler olmalı. Öyle değil mi?
– Özlemek güzeldir ve değerlidir. En azından hayatınızda özlemeye değer birinin olduğunu gösterir. Özlemek, kendinden taşarak beklenene akmaktır. Özlemenin yerin başka hiçbir şeyle dolduramazsınız.