Önceden herhangi bir konuyla ilgili bilgi almak istediğimizde Google ’ye sorardık. “Google bilir!” derdik. Google çok kapsamlı bir bilgi kaynağıydı.
Şimdi yeni bir olguyla karşı karşıyayız. Google’ının yerini “Yapay zekâ” almaya başladı. Yapay zekâ çok daha kapsamlı çok daha işlevsel. Diyelim ki “Çevre” konusunda bir yazı yazmak istiyoruz. Yapay zekaya konu hakkında birkaç sözcük vermemiz yeterli oluyor. Yapay zekâ algoritmaları daha karmaşık soruları da yanıtlıyor ve öngörülerde bulunuyor.
İnsanlık tarihini incelediğinizde, insanoğlunun kaderini değiştiren bazı dönüm noktalarıyla karşılaşırsınız. Ateşin keşfi, tekerleğin icadı, elektriğin kullanılmaya başlaması vb. Bunların tümü insan uygarlığını dönüştüren dönemlerdir.
Yapay zeka ile birlikte, insanın tüm zihinsel becerilerini taklit edebilecek ve bu aşamayı geçebilecek bir sistem kuruluyor. Yeni dönemin yükselişine tanıklık ediyoruz.
Günümüzde yapay zeka yüzleri ve nesneleri neredeyse mükemmel bir şekilde tanıyabiliyor. Sesi yazıya çevirebiliyor. Anında tercüme yapabiliyor.
Bu dönem diğerlerinden çok farklı. Daha önce böyle yüksek güce sahip teknolojilerle hiç karşılaşmamıştık. Hem hayranlık uyandırıcı hem de ürkütücü bir dönüşümün eşiğindeyiz. Geleceğimiz hem bu teknolojilere bağlı hem de onların tehdidi altındadır.
Yapay zeka ve biyoteknolojileri içeren bu gelişmelerin faydaları uçsuz bucaksız ve çok güçlü. Mesela yapay zeka sayesinde evrenin sırları çözülebilir. Bizi bugüne kadar çaresiz bırakan ölümcül hastalıklar tedavi edilebilir. Tarım çok daha verimli duruma getirebilir. Yaşlanan nüfus ve sürdürülebilir gıda sorunları çözülebilir. İklim değişikliklerinin yol açtığı doğal dengesizliklere çare bulunabilir. Daha sağlıklı bir dünya yaratabiliriz. Öğretmenlik, doktorluk, eczacılık, yargıçlık, avukatlık gibi bazı meslekler yok olabilir ve yeni meslek dalları ortaya çıkabilir.
Bu teknolojiler belli bir olgunluğa eriştiğinde ucuzlayacak, hızla yayılacak, daha kolay erişebilir duruma gelecek ve toplumun her katmanına ulaşabilecektir. Yakın zamanda tıpta ve temiz enerjide olağanüstü gelişmeler olabilir. Akla gelebilecek her alanda yaşam kalitemizi yükseltecek gelişmelere tanık olabiliriz.
Şimdi de olası risklerden söz edelim. Yapay zeka ve biyoteknolojilerin tehlikeleri de faydaları kadar uçsuz bucaksız ve çok ürkütücü. Yapay zeka ile kontrol edemediğimiz sistemler ortaya çıkabilir. Kendimizi hiç anlamadığımız donanımların merhametine kalmış durumda bulabiliriz.
Bu teknolojilerle hayatın temel yapı taşlarını yerinden oynatırken hiç amaçlamadığımız sonuçlarla karşılaşabiliriz. Yapay zekaya dayalı bu sistem; çok büyük siber saldırılara, ülkeleri mahvedecek otomatik savaşlara, insan eliyle çıkarılmış pandemilere zemin hazırlayabilir.
İnsanlığın kaderi değişiyor. Bu teknolojilerin karmaşıklığı ile başa mı çıkacağız yoksa onların yol açtığı tehlikelere kurban mı olacağız. Bunu önümüzdeki yıllarda alacağımız kararlar belirleyecek.
Kesin olan bir şey var. İleri teknoloji çağı gelmek üzere ve biz bu teknoloji çağının getireceği zorluklarla yüzleşmeye hazır olmalıyız.